HATSEAN cen Hitza, eta Hitza cen Iaincoa baithan

HATSEAN cen Hitza, eta Hitza cen Iaincoa baithan – 

HATSEAN cen Hitza, eta Hitza cen Iaincoa baithan, eta Iainco cen Hitza. Hitz haur cen hatsean Iaincoa baithan. Gauça guciac Hitz harçaz eguin içan dirade: eta hura gabe deus ezta eguin, eguin denic. Hartan cen vicitzea, eta vicitzea cen guiçonén Arguia: Eta Argui hunec ilhumbean arguitzen du: eta ilhumbeac hura eztu comprehenditu.

Joan 1:1-5

HATSEAN cen Hitza, eta Hitza cen Iaincoa baithan

Hasieran bazen Hitza. Hitza Jainkoarekin zegoen eta Hitza Jainko zen. Hasieran Jainkoarekin zegoen Hitza. Gauza guztiak beronen bidez egin ziren, eta egindakotik ezer ez da berau gabe egin. Hitzarengan zegoen bizia, eta bizia gizakien argia zen; argi horrek ilunpetan egiten du argi, baina ilunpeek ez zuten onartu.
JOAN 1:1-5 EAB

1 Hastean bazen Hitza.
Hitza Jainkoarekin zen
eta Hitza Jainko zen.
2 Hastean Jainkoarekin zen.
3 Jainkoak haren bidez egin ditu
gauza guziak,
eta egin denetik deus ez da
hura gabe egin.
4 Haren baitan zen bizia,
eta bizia zen gizakien argia;
5 argi harek ilunpetan
argitzen du,
bainan ilunpeek
ez dute onartu .
JOANI 1:1-5 Etchehandi

HATSEAN cen Hitza, eta Hitza cen Iaincoa baithan

NAFFARRERA

24 pentsamendu “HATSEAN cen Hitza, eta Hitza cen Iaincoa baithan”-ri buruz

  • Jainco cen Hitza.
    Hitza Jainco cen.

    Iñaki Segurola cenaren Orotariko Euskal Hiztegian HITZ hori honetara dathor:

    https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&task=sarreraIkusi&Itemid=413&lang=eu&id=165090

    Jainco den Hitzac bere bessoetan harturic du. Hitzaren baithan içan bedi bethicotz!
    Anhitz esquer, Iñaki, opharitu deraucuçun guztia (dena eta ez dena) gatic!

    Adeitsuqui

  • Eta hona hemen ADITZ hitza Iñaki Segurolaren Hizteguian:

    https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&task=sarreraIkusi&Itemid=413&lang=eu&id=120939

    Hitza eta aditza, verba eta verboa.

    Adeitsuqui

  • Interlingua-English

    verbo n 1. word; 2. [Gram.] verb;
    le Verbo the Word
    Hence: verbal; verbose-verbositate; adverbio &; proverbio &

    verbal adj verbal (1. as in “a verbal contract”; 2. [Gram.])

    verbose adj verbose

    verbositate n verbosity

    adverbio n adverb
    Hence: adverbial

    adverbial adj adverbial

    proverbio
    proverbio n proverb, byword;
    le Proverbios the Proverbs
    Hence: proverbial

    proverbial adj proverbial

    Adeitsuqui

  • VERBATU aditza ere dakarquigu Iñaki Segurolac bere Orotaricoan:

    https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_oehberria&task=sarreraIkusi&Itemid=413&lang=eu&id=133862

    Academiarenean honela:

    berbatu, berba/berbatu, berbatzen
    da/du ad. Bizk. Hitzeman; hitzarmena egin. Laster berbatu ziren besteari kalte egiteko. Berbatu da plaentziar batekin eta egin dute postura nork murgil luzeagoa egin. Liburua hartzeko berbatuak daudenei. Ez betetzekotan, ez berba. Josetxo ez zegoen inorekin ezkontzeko berbatua. Euskaldunok, behin berbatuak, bihotza ez dugu geurea. Areta-n berbatu dute txerria Katalin baserrikoek.

    Adeitsuqui

  • berbatu aditza trinkoki:

    NOR

    naberba = berbatzen naiz
    haberba
    daberba
    gaberbatza
    çaberbatza
    çaberbatzate
    daberbatza

    NOR-NORK

    + t, k,.n, -. gu, zu, zue, te

    Adibidez:

    daberbat = berbatzen dut
    daberbak
    daberban
    daberba
    daberbagu
    daberbazu
    daberbazue
    daberbate

    Iraganaldia:

    nindaberban = berbatzen nintzen
    hindaberban
    *ceberban
    gindaberbatzan
    zindaberbatzan
    zindaberbatzaten
    *ceberbatzan

    Forma laburrac:

    nenberban = berbatzen nintzen
    henberban
    *ceberban
    genberbatzan
    zenberbatzan
    zenberbatzaten
    *zeberbatzan

    NOR-NORK => NORC-NOR

    neberban = berbatzen nuen
    heberban
    *ceberban
    geneberban
    zeneberban
    zeneberbaten
    * ceberbaten

    Plurala: + tza
    neberbatzan
    e. a.

    Adeitsuqui

  • Aurreco aditza naffarreraz ipincecotz verba ipini behar da berba hitzaren ordez. VERBAren ordez berce edocein aditz: thor, bil, flippa, etc.
    Aditz guztiac schema horren arauera eraiquitzen ahal dira.
    Behar içanez guero ba-, bait-, ait-, albait- aurrizquiac edo eN, eLA etc.atzizquiac erabilcen ahal dira.
    Berdin QUE particula edo NORI casuac. Norc bere beharriçanen arauera.
    Adeitsuqui

  • erossi aditza trincoqui

    NOR-NORC

    narossa = erosten nau
    harossa
    darossa
    garosqui
    çarosqui
    çarosquite
    darosqui

    + t, k,.n, -. gu, zu, zue, te
    + nori
    Adibidez:

    *darostaçu = erosten derautaçu
    *darosquidaçu = erosten derauzquidaçu

    Iraganaldia:

    nindarossan = erosten ninduen
    hindarossan
    *cerossan
    guindarosquien
    cindarosquien
    cindarosquiten
    *cerosquiten

    Forma laburric ez du. nindarossan = > nenrosan. -NR- horrengatic.

    NOR-NORK => NORC-NOR

    nerossan = erosten nuen
    herossan
    *cerossan
    guenerossan
    cenerossan
    cenerossaten
    * cerossaten

    Plurala: + squi
    nerosquien
    herosquien
    e. a.

    +nori
    nerosquiçuen = erosten nerauzquiçuen
    cenerostaten = erosten cenerautaten

    darossa regularragoa baino, neuc derossa nahiago, horrela baitzen Oihenart jaquinsuaren luman.

    Adeitsuqui

  • Isasti 1620

    23. Daquienac lan daidi, eztaquienac ler daidi.
    El que saue obra hara, y el que no saue reuentar puede.

    LER = LEHER

    41. Goiz gorri, euri daidi; arrats gorri, eguraldi.
    Arreboles de mañana, aguas, y arreboles de la tarde, buen tiempo.

    DAIDI = DAGUIQUE = EGUINEN DU
    eta
    DAI = DAGUI nor-norc
    DADI nor

    EGUIN: hacer
    EÇAN: hacer
    EDIN: hacerse

    berri dadinean: cuando se haga nuevo

    berri deçanean: cuando haga nuevo = cuando sea hecho nuevo por alguien

    dathor = es venido
    dakar = es traído (por alguien)

    nathor = soy venido (= vengo)
    nakar = soy traído (por alguien)

    Adeitsuqui

  • Erraiten ceraucaten bada, Non da hire Aita? Ihardets ceçan Iesusec, Ez ni nauçue eçagutzen, ez ene Aita: baldin ni eçagutzen baninduçue, ene Aita-ere eçagut cindeçaquete.
    Jn 8:19 Leiçarraga

    Ecen baldin norbeit ethor baledi guc predicatu eztugun berce Iesusbat predica lieçaçuenic, edo baldin berce spiritubat recebitzen bacinduté recebitu eztuçuenic, edo berce Euangeliobat recebitu eztuçuenic, hura vngui paira cineçaquete.
    2 Cor 11:4 Leiçarraga

    cindeçaquete = cineçaquete
    Academiac: zenezakete

    cinDEÇAquete badirudi dela cineçaquete-ren oinharria.

    Berez, cindeçaquete ez da zuec-hura, baicic eta haiec-çu edo harc-çuec.

    eçagut ceneçaquete
    Oharra:
    Egun honetara itzulcen dugu Hegoaldean: podríais conocer.
    Iparraldean honetara, nic uste: conoceríais.

    Adeitsuqui

  • RS 227.
    Yleyquec ta ylaye ta yre erallea yldaye, ‘Matar le has y matar te han, y a tu matador matarán’

    Hil eiquec ta hil haie ta hire erailea hil daie

    Hil eguiquec eta hil haguie eta hire erhailea hil daguie.

    Adeitsuqui

  • Beñat Castorene 2022-04-28 09:24

    “eçagut ceneçaquete”
    Lehen edo zaharrek oraindik “vous comprendriez” ulertzen zuten eta guk orai zuek bezala “vous pourriez comprendre”
    Bestenaz iduritzen zait erranen ginuela “ezagutzen ahal(ko) zinukete”
    eta aspaldi danik iduritzen zitzaitan ez zuela gaur gaztetan ezagutu ginuen zentzu bera. Hots zentzuz aldatu zela. Diozunez hegoaldearen eraginaz izango da hain segur.

  • Anhitz esquer, Beñat.
    Baiqui, hala dateque.
    Adeitsuqui

  • Leiçarragaren laur verset:

    1
    Ihardets ceçaten eta erran cieçoten, Baldin hori gaizqui-eguile ezpaliz, ezquindrauqueán hiri liuratu.
    Jn 18:30

    livratu = entregatu

    guindrauquean
    = guenerauquean
    = geniakeen

    2
    Ceric cen bada çuen dohainontassuna? ecen testificatzen drauçuet, baldin possible içan albaliz, çuen beguiac idoquiric eman cendrauzquedetela.
    Gal 4:15

    cendrauzquedeten
    = cenerauzquiquedaten
    = zenizkidaketen

    3
    Ecen çuec baithan guinenean aitzinetic erraiten guendrauçuen ecen afflictione iragan behar vkanen guenduela, heldu-ere içan den beçala, eta badaquiçue.
    1 Tess 3:4

    guendrauçuen
    = guenerauçuen
    = genizuen

    4
    Ceren aditu baitugu ecen gutaric ilki diraden batzuc, cembeit proposez trublatu vkan çaituztela, çuen arimác erauciz eta circoncidi çaitezten eta Leguea beguira deçaçuen manatuz, ceiney ezpaiquendrauen carguric eman:
    Act 15:24

    guendrauen
    = guenerauen
    = genien

    Eta ikus azquen hau ere:

    M. Eta vste duc baldin Baptismoa haour chipiér emaiten ezpaguendraue, Iaincoaren gratiá hertu liçatela Iesus Christen ethorteaz?

    hertu = gutitu, gutiagotu, tipiagotu

    baguendraue
    = bagueneraue
    = bagenie

    Hurrengo iruzquinean guindrauquean, cendrauzquedeten, guendrauçuen, guendrauen eta baguendraue aditzei buruz minçatuco naiz.

    Adeitsuqui

  • “Hurrengo iruzquinean guindrauquean, cendrauzquedeten, guendrauçuen, guendrauen eta baguendraue aditzei buruz minçatuco naiz.” erran berri dut.

    guindrauquean gabe, guendrauquean adizquia erabili ahal ukan luque Leiçarragac:

    nin = nen
    hin = hen
    guin = guen
    cin = cen

    guindrauquean (geniake)
    Naffarrera standardean: guenerauquean. Hau da, guc hura hiri.

    Goico borz adizquietan drau aguercen çaicu. Adibidez:
    guendrauçuen (guenderauçuen)
    guendrauen (guenderauen)

    Iraganaldico adizquiac eratzecotz bethi orainaldico adizquiac integratzen direla ikussi dugu systema classicoan:

    drauçue/derauçue eta draue/deraue

    goico bi hauetan.

    guenderauçuen eta guenderauen valioquideac Academiaco euscaran

    genizuen eta genien

    dira, ceinen atzean eta oinharrian

    gendizuen eta gendien

    baitaude.

    Hauetan ere nor-norc içaitetic norc-nor içaitera dagoen urrhatsa ikusten ahal dugu:

    nindakarren: ni harc
    nenkarren: ni harc / nic hura
    nekarren: nic hura

    nindion: ni hari harc
    nendion: ni hari harc / nic hura hari
    neion: nic hura hari
    nion: nic hura hari

    Adeitsuqui

  • NARAMA = na + darama

    na = soy, estoy

    narama: soy llevado o estoy siendo llevado (por alguien) = me lleva

    naramazu: soy llevado o estoy siendo llevado por ti = me llevas

    NINDARAMAN = nin + darama + eN

    nin = era, estaba

    nindaraman: era llevado o estaba siendo llevado (por alguien) = me llevaba

    nindaramazun: era llevado o estaba siendo llevado por ti = me llevabas

    e.a.
    Adeitsuqui

  • Leiçarragac forma bikoitzac ditu bi adizqui hauetan:

    nincen /nintzen/
    edota
    nencen /nentzen/

    Eta halaber:

    guinen /ginen/
    edota
    guenen /genen/

    nondic ondorioztatzen baititugu valioquidetassun hauec:

    nin- edota nen-: yo era o estaba

    hin- edota hen-: tú eras o estabas

    guin- edota guen-: nosotros/nosotras éramos o estábamos

    cin- edota cen-: tú eras o estabas
    +
    cin- + te edota cen- + te: vosotros/vosotras erais o estábais

    Adeitsuqui

  • Erka itzazue

    ginduen
    genduen
    genuen

    + O
    gindion
    gendion
    genion

    gindituen = gintuen
    gendituen = gentuen
    genituen

    + O
    gindition = gintion = gindizquion
    gendizquion
    genizquion

    Adeitsu

  • CONSERVATU trincoqui

    Orainaldia:

    NOR / NOR-HARC

    naconserva
    • conservatzen naiz/nau

    haconserva
    • conservatzen haiz/hau

    daconserva
    • conservatzen da/du

    gaconservatza
    • conservatzen gara/gaitu

    çaconservatza
    • conservatzen çara/çaitu

    çaconservatzate
    • conservatzen çarete/çaituzte

    daconservatza
    • conservatzen dira/ditu

    Iraganaldia:

    NOR / NOR-HARC

    nindaconservan = nenconservan
    • conservatzen nincen/ninduen

    hindaconservan = henconservan
    • conservatzen hincen/hinduen

    * ceconservan
    • conservatzen cen/çuen

    guindaconservatzan = guenconservatzan
    • conservatzen guinen/guintuen

    cindaconservatzan = cenconservatzan
    • conservatzen cinen/cintuen

    cindaconservatzaten = cenconservatzaten
    • conservatzen cineten/cintuzten

    * ceconservatzan
    • conservatzen ziren / cituen

    + t/da, c/a, n/na, -, gu, çu, çue, te
    + nori
    + que

    NORC-NOR
    hura … haiec

    neconservan … neconservatzan
    heconservan … heconservatzan
    ceconservan … ceconservatzan
    gueneconservan … gueneconservatzan
    ceneconservan … ceneconservatzan
    ceneconservaten … ceneconservatzaten
    ceconservaten … ceconservatzan

    Adeitsuqui

  • EMAN aditzeco adizquien valioquide diren hirur adizqui berheci.

    Leiçarraga:

    Vste duc ecin othoitz daidiodala orain neure Aitari, eta baitinguzquet bertan hamabi legione baino guehiago Aingueru?
    Mattheo 26:53 BHNT

    dinguzquet = demazkidake

    Eta çuetaric cembeitec hæy erran diecén, Çoazte baquerequin, bero çaitezte eta asse çaitezte: eta eztinguzteçuen gorputzaren necessario diraden gauçác, cer probetchu duqueite?
    Jacques 2:16 BHNT

    dinguzteçue = demazquiezue

    Etchepare:

    Exay gayça ginen vayta tentacera orduya
    Nontic engana niroyen vere arte guciaz
    Othoy iauna enguztaçu lagun cure ?aynduyac
    Enexayac venci enaçan neure azquen finian.

    enguztaçu = emazkidazu

    Adeitsuqui

  • Leiçarragac:
    dinguzquet = demazkidake
    dinguzteçue = demazquiezue

    Etcheparec:
    enguztaçu = emazkidazu

    Badirudi Etcheparerena içan litequeela inguztaçu, eta honetara berreraiqui participioa.

    ingu-…

    Hiruretan pluralguile modura Z, cein baita TZAren aldaera bat.

    Hassieran pensatu dut *ingutzi participioaz, baina *ingun participioa nahiago, ceren Z pluralguilea baicic ez baita.

    *INGUN = EMAN

    Adeitsuqui

  • DIOSSAT nic DIOT + hiri (to)

    Hiri diossat, Iaiqui adi, eta har eçac eure ohea, eta habil eure etcherát.
    Marc 2:11 Leiçarraga

    I say unto thee, Arise, and take up thy bed, and go thy way into thine house.
    Mark 2:11 KJV

    iaiqui = jaiqui
    adi = hadi
    eure = heure

    DIOSNAT nic DIOT + hiri (no)

    Eta harturic nescatcharen escua, diotsa, Talitha-cumi: erran nahi baita, Nescatchá (hiri diosnat) iaiqui adi.
    Marc 5:41 Leiçarraga

    And he took the damsel by the hand, and said unto her, Talitha cumi; which is, being interpreted, Damsel, I say unto thee, arise.
    Mark 5:41 KJV

    Berce hirur diossat dakarzquigu Leiçarragac:

    Eta hurbilduric hunqui ceçan kutchá, (orduan gorputza çaramatenac gueldi citecen) eta erran ceçan, Guiçon gazteá, hiri diossat, iaiqui adi.
    Luc 7:14 Leiçarraga

    Y acercándose, tocó el féretro; y los que lo llevaban se detuvieron. Y dijo: Joven, a ti te digo, levántate.
    S. Lucas 7:14 RVR1960

    Baina Iesusec erran ceçan, Hiri diossat Pierris, eztic ioren egun oillarrac, hiruretan ni neçaguála vka deçaqueán baino lehen.
    Luc 22:34 Leiçarraga

    Y él dijo: Pedro, te digo que el gallo no cantará hoy antes que tú niegues tres veces que me conoces.
    Lucas 22:34

    Diotsó IESVSEC, Eztiossát çazpitarano, baina çazpitan hiruroguey eta hamarretarano.
    Mattheo 18:22 Leiçarraga

    Jesus saith unto him, I say not unto thee, Until seven times: but, Until seventy times seven.
    Matthew 18:22 KJV

    Etcheparec ere diossat:

    Onsa hari gomendadi nic diossat eguia

    Adeitsuqui

  • DRABILAGU = darabilagu

    Huná, çamariey bridác ahoetara emaiten drauztegu obedi gaitzatençát, eta hayén gorputz gucia hara huna drabilagu:
    Jac 3:3 Leiçarraga

    drauztegu = dizquiegu

    He aquí nosotros ponemos frenos en las bocas de los caballos para que nos obedezcan, y gobernamos todo su cuerpo.
    Santiago 3:3 RVES

    DRAMAÇUE = daramaçue

    Eztramaçuela ez mulsaric, ez maletaric, ez çapataric: eta nehor bidean ezteçaçuela saluta.
    Luc 10:4 Leiçarraga

    No llevéis bolsa, ni alforja, ni calzado; y a nadie saludéis por el camino.
    S. Lucas 10:4 RVR1960

    darabilagu eta daramaçue adizquiac iraganaldico nor-norc adizquiac eguitecotz erabilcen ahal ditugu:

    hindarabilagun: hi guc
    cindarabilçagun: çu guc
    cindarabilçategun: çuec gu
    nindaramaçuen: ni çuec
    guindaramatzaçuen: gu çuec

    Forma laburrac lorcecotz:
    ninda = nen
    hinda = hen
    guinda = guen
    cinda = cen
    cinda + te = cen + te

    nindaramaçuen = *nenramaçuen
    hindarabilagun = *henrabilagun
    guindaramatzaçuen = *guenramatzaçuen
    cindarabilçagun = *cenrabilçagun
    cindarabilçategun = * cenrabilçategun

    NR hori ahoscaecina denez, hobe liçate NDR jarcea Rz hasten diren aditz erroequin (rama, rabil, e.a.)

    nendramaçuen
    hendrabilagun
    guendramatzaçuen
    cendrabilçagun
    cendrabilçategun

    Adeitsuqui

  • Erraiten ceraucaten bada, Non da hire Aita? Ihardets ceçan Iesusec, Ez ni nauçue eçagutzen, ez ene Aita: baldin ni eçagutzen baninduçue, ene Aita-ere eçagut cindeçaquete.
    JOAN 8:19 BHNT

    zindezakete hau egun Akademiaren euskaraz zenezakete da.

    Etchehandic:

    Orduan, galdatu zioten:
    –Nun da zure Aita?
    Jesusek ihardetsi:
    –Ez gaituzue ezagutzen, ez ni, ez nere Aita; ezagutzen baninduzue, nere Aita ere ezagutuko zinukete.

    zinukete Akademiak: zenukete

    Baldin eta “zinukete” hau zinDEZAkete-ren modura eraikia izan balitz: “zinDUkete” genduke:

    zindukete = zinukete
    =
    zendukete = zenukete

    Batean DEZA orainaldia ikusten ahal dugun beçala, bestean ere DU orainaldia ikusten ahal genduke.

    zindezakete
    Errannahia: conoceríais
    Egun: podríais conocer
    Hegoaldetik datorke azken esannahi hau, Castorene jaunak zuzen adierazi digun bezala.

    etor liteke
    1. vendría
    2. podría venir. Egun.

    zindezakete = zenezakete

    Nork-nor da (zuek-hura), nahiz itxuraz nor-nork eitekoa izan.

    zinditzakete = zintzakete Harc-zuek litzateke.

    Nondik, baina, zenezakete?
    edo
    zindezakete => zendezakete => zenezakete
    edo
    zindezakete => zenzakete => zenezakete

    Adeitsuki

  • Aurrecoan cindeçaquete ikussi dugu. Leiçarragac berce bi aldiz erabili çuen adizqui hau cineçaquete forma pean, cein baitago hurbilago egungo forma standardetic (zenezakete).

    Baldin eçagutzen baninduçue ni, ene Aita-ere eçagut cineçaquete: eta oraindanic eçagutzen duçue hura, eta ikussi duçue hura.
    Joan14:7 Leiçarraga

    Ecen baldin norbeit ethor baledi guc predicatu eztugun berce Iesusbat predica lieçaçuenic, edo baldin berce spiritubat recebitzen bacinduté recebitu eztuçuenic, edo berce Euangeliobat recebitu eztuçuenic, hura vngui paira cineçaquete.
    2 Cor 11:4 Leiçarraga

    Adeitassunez

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude