etor baledi = etorriko balitz

etor baledi = etorriko balitz –

Euskara Batuaren Eskuliburuan irakurri ahal dugu irudiko testua:

EROS BADEZA eta JOAN BANADI formak ez dira behar bezala irakatsi azken 50 urte honetan. Logikoa da, beraz, indikatiboko presentea erabil dadin subjunktibokoaren ordez, berezko ez duen esanahiaz.

ETOR_BALEDI = ETORRIKO BALITZ

Ez, ez dute gauza bera adierazten. Inola ere ez.

ETOR_BALEDI erabiltzen dugunok badakigu bereizten:

baletor (baina ez dator)

etortzen balitz (baina ez da etortzen)

etorriko balitz (baina ez da etorriko)

Hirurak irrealak dira, baldintza irrealak.

ETOR BALEDI, ordea, baldintza posiblea da. Norbait etor liteque eta kasu horretan, hau da, etor baledi… zerbait gerta lekioke.

Forma hau ikasi ez duten euskaldunek, euskaldun gehienek, ETORRIKO BALITZ formari orain zentzu irreala, orain zentzu posiblea ematen diote.

Baina ez dira ber gauza!

etor baledi = etorriko balitz
EROS BADEZA eta JOAN BANADI formak ez dira behar bezala irakatsi azken 50 urte honetan. Logikoa da, beraz, indikatiboko presentea erabil dadin subjunktibokoaren ordez, berezko ez duen esanahiaz.
Josu Lavin

NAFFARRERA

13 pentsamendu “etor baledi = etorriko balitz”-ri buruz

  • Josu Lavin

    Joan nadin (para que yo vaya) edo joan nadila (que yo vaya) erraiten daquienac cein problema daduca joan banadi (en caso de que yo vaya) erraitecotz?
    Eta berdin:
    Eros badeza = en caso de que él/ella compre.

  • Josu Lavin

    etor baledi eta etorriko balitz formen arteco differencia eguin ahal içaiteco, neuc gaztelania dudan ama hizcunçan differencia berdina eguiten hassi nincen duela 40 urthe, viniera eta viniese forma bikoitzac profitatuz.

    si viniera (y es posible) => etor baledi
    si viniese (pero no va a venir) => etorriko balitz

    Honelacoxe erraça!

  • Beñat Castorene
    Beñat Castorene 2018-11-06 08:48

    Egun on Josu
    Hunaino enetzat ;
    “etor baledi” (ez dut sinesten etorriko den)
    “Etorriko balitz” edo hobeto “etortzen balitz” egiazko suposizio bat da, posible da etor dadin.
    Bainan ekibokatzen nintzan beharbada.

  • Josu Lavin

    Baiqui, Beñat, equivocatzen çara.
    baLEDI eta LITEQUE (= LEDI + QUE) aditz berbera da.
    LITEQUE (laiteke) ere, hor, nahastatzen da LIÇATEQUErequin, eta honen ondorioz

    kantatzen/kantatulo luke eta kanta lezake
    etortzen/etorriko litzateke eta etor liteke

    berdinçat emaiten dira.

    *EDIN aditzac bethi adiarazten du eguitate possible edo factible bat.

    subjunctivo presentea: ethor dadi
    subjunctivo preteritoa: ethor cedin
    optativo (atemporal)a: ethor ledi

    Hirurac dirade aoristo (ethor).

  • Josu Lavin

    Optativo aoristoarequin (aspectugabearequin) batera:

    etor BAledi

    Berce hirur optativo ditugu euscaraz eta hirurac horisticoac (aspectudunac) dirade:

    Perfectua: etorri BAlitz
    Imperfectua: etortzen BAlitz
    Futuroa: etorriko BAlitz

    Lau optativo hauec atemporalac dira. Lehenac possibilitate hutsa adiarazten duelacotz eta berce hirurac irrealac direlacotz.

    Orainaldico nahiz iraganaldico contextuan behin ere ez dira formaz aldatzen.

    ETORRI BALITZ ez da ETORRIKO BALITZ formaren iraganaldia. Bi hauen arteco differencia’ aspectuala baicic ez da. Lehena ekintza amaitua da eta bigarrena oraindic hassi ez dena.

    Euskaltzaindiac 50 urthe honetan oraino ez du ulertu euscal aditzaren funsa.

  • Josu Lavin

    Joan banadi, ikusiko nauzu
    En caso de que vaya, me verás

    Joaten banaiz, ikusiko nauzu
    Si voy, me verás

    Erdaraz beçala, euscaraz ere forma biac erabili ahal dira, baina honec ez du erran nahi ecen

    joan banadi = joaten banaiz

    subjunctivo eta indicativoco presenteac berdinac direnic.

    Nehola ere ez.

    Euskaltzaindia osso oker dago punctu honetan.

  • Josu Lavin

    Euskaltzaindiac dio ecen

    Erosten didazu liburu hori?

    erran beharrean

    Erosiko didazu liburu hori?

    erran behar dugula. Neuc hola eguiten dut, baina lehen forma egunero ençuten dut bizcaitar hutsen ahoan (erosten deustazu hori liburua?).

    Hau da, presentea ecin dela erabili casu honetan futuroaren ordez, baina bai, ordea, indicativoco presentea subjunctivoco presentearen ordez!

    etor badadi = etortzen bada

    Nire ustez, biac daude ongui, baina errannahia differente:

    Erosten didazu liburu hori? = Me compras ese libro?

    Erosiko didazu liburu hori? = Me vas a comprar ese libro?

    Honela daude gauçac!

  • Josu Lavin

    Mikel etor dadinean, emango diot liburua

    Goico hau ere ez da Euskaltzaindiaren gustucoa.

    Ipharraldeco ascoc

    etorriko denean

    erabiltzen dute eta hegoaldecoec

    etortzen denean

    cuando venga erraiteco etor dadinean erran behar luquete, ceren bercela

    cuando viene (etortzen denean)

    edo

    cuando va a venir, cuando vendrá (etorriko denean)

    erraiten seguituco baitute.

  • Josu Lavin

    Subjunctivoco presentea bethi bat da forma hauetan:

    “etor dadi” = vaya
    etor badadi
    etor baitadi
    etor dadin
    etor dadila
    etor dadinean

    eta bai KE particularequin batera

    etor daiteke = es posible que vaya

    Azquen hau ez da erdaraz puede venir. Berau indicativocoa da, beraz, reala.

    Imperativoan DADI forma’ BEDI da bilhacatzen.

    ethor bedi = que venga

  • Josu Lavin

    Euskara Batuaren Eskuliburuan behin eta berriz erraiten çaicu ecen

    etorriko litzateke = vendría

    formaren ordez, ecin dela erabili

    etorriko zen.

    Ecin da erabili, baina egunero erabilcen da.

    habría venido erraiteco, ordea, etorriko zen da gommendatzen duten forma’:

    etorriko zen edota etorriko zatekeen

    Biac habría venido errannahiaz.

    etorriko zen formaren orainaldia etorriko da da,
    eta etorriko zatekeen formarena etorriko dateke.

    etorriko zen erdaraz iba a venir da

    etorriko zatekeen erdaraz probablemente iba a venir

    Ez batac, ez berceac ez dute cerikussiric habría venido errannahiaz.

    habría venido erraiteco forma inequivocoa (eta erracena) etorri litzateke da.

    Guti erabilcen dela?

    Evidentequi. 50 urthetan bercea da iracatsi den bakarra (etorriko zen / etorriko zatekeen).

    Guehienec uste dute zatekeen dela litzatekeren iraganaldia!

    Mesedez!

  • Josu Lavin

    Hizcunça minçatuan osso orocortua dago ETORRIKO ZEN moducoac erabilcea bai HABRÍA VENIDO eta bai VENDRÍA adiaraztecotz.
    Neuc erabilera honen contra ez daducat ecer, ceren nahiago baitut erabilcen den euscara’ Euskaltzaindiaren arau çurrun eta arbitrario guztiac baino.

  • Josu Lavin

    Axularrec idatzi ceraucun ondoco hau:

    “Baldin eguin baliz euscaraz hanbat liburu, nola eguin baita latinez, franceses, edo bertce erdaraz eta hitzcuntçaz, hec beçain aberats eta complitu içanen cen euscara ere, eta baldin hala ezpada, euscaldunec berèc dute falta eta ez euscarac.”

    Euskaltzaindiaren arauera “içanen cen” hori “habría sido” modura itzuli behar guenuque, ceren “sería” adiaraztecotz “içanen liçateque” da ongui dagoen forma bakarra (edo simplequi, liçateque). Hala ere, “sería” da Axularrec adiaraci nahi ukan çuena.

  • Josu Lavin

    RA subjunctivoa (viniera, trajera) eta SE subjunctivoa (viniese, trajese) ez dira bethiere equivalente gaztelaniaz.
    RA subjunctivoac batzutan indicativoco errannahia daduca:

    viniera = había venido, vino
    trajera = había traído, trajo

    Leiçarragac ere adiera honetan erabilcen çuen iraganaldico aoristoa:

    ethor cedin = ethorri cen
    ekar ceçan = ekarri çuen

    SE subjunctivoa hobe reservatzea LITZ/LU moduco irrealençat:

    etorriko balitz = si viniese luego
    ekarriko balu = si trajese luego

    Adeitsuqui

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude