Wikipediaren egia: zuria, gizonezkoa eta europarra

WikipediarenGauza ederra da modu (gutxi-asko) horizontalean kudeatzen den doako entziklopedia erraldoia den Wikipedia. Zer esanik ez gutxi batzuek soilik idazten zituzten jatorrizko entziklopedia zurrunekin alderatuz gero. Bada, noski, zer kritikatu, baina oro har gehienok zuzen eta objektibotzat jotzen dugu, salbuespenak salbuespen, Wikipediak dioena, Wikipediaren egia.

Wikipediako editoreen perfila aztertuz gero ordea, egia deseroso batekin egiten dugu topo: Wikipedian idazten dutenak jatorrizko entziklopedia idazten zituzten berak dira:  Zuriak, gizonezkoak, ikasketa maila altukoak eta Europar edo Ipar Amerikar jatorrikoak. 

2010an Nazio Batuen unibertsitateak martxan jarritako ikerketan 176.000 perfil aztertu zituzten, eta horien artean, soilik %12 zen emakumezkoa. Katalunian berriki egin duten beste kalkulu batena arabera aldiz, gaur egun %9 dira.

Orekatzeko, zer?

Nabarmena da hortaz egungo Wikipediaren ustezko objektibotasun horretan, gizonezko zuri anglosaxoien ikuspegia dela egiatzat jotzen dugun hori, eta beste hainbat begirada kanpo geratzen direla. Wikipedia baztertu beharrean ordea, orekatu edo konpontzeko ahalegina egitea ere badago.

Zentzu horretan, Katalunian, Wikidones ekimena jarri berri dute martxan. Hainbat lan talde antolatu dituzte genero ikuspegia kontuan hartzen duten edukiak sortu, bildu eta katalanezko Wikipedian gehitzeko. Euskarazkoari ere ez litzaioke batere gaizki etorriko…

wikipedia, Wikipediaren

21 pentsamendu “Wikipediaren egia: zuria, gizonezkoa eta europarra”-ri buruz

  • Norbaitek debekatzen al die emakumeei, hegoamerikarrei edo beltzei Wikipedian editatzea? Hori ere gizon zuri heterosexualaren errua ote? Zein erraza den bakoitzaren miserien, ezgaitasunen eta konplexuen errua besteoi botatzea

    • WIKIPEDIAzale 2014-12-20 18:16

      Europar eta amerikarrek gehiago idaztea, neurri batean, garapen bidean dauden herrialdeetan alfabeto eta digitalki alfabeto gehiago dagoelako izango da. Eta interneterako sarbidea eskasagoa delako.

      Emakumeek mundu garatuan wikipedian gutxiago idaztea, ordea, euren erabakia da. Erabaki erabat librea, wikipedian idaztea erabat librea baita. Interes gutxiago badute horretan, horrela da ta lixto.

      Emakumearen zapalkuntza hor ikustea guztiz absurdoa da. Zentzu horretan, HiltzenHil-ekin bat nator.

      Badirudi batzuek beren ideologiari bidea egin nahi diotela edozein albisterekin.

      Eta bide batez, emakumeek arlo batzuetan boluntarioki interes gehiago izatea eta gizonek besteetan izatea ez da haserretzekoa.

      Adibidez, ZuZeuko idazleen artean zer nolako banaketa dago??
      Iritzi batzuk kritikatu eta zentsurarekin mehatxatu ordez, hobeto legoke analisi hori egitea. Eta emakume gutxiago badira ZuZeu erabiltzen (hala ote da?), ba animatu ditzagun!

      Portzierto, Zuzeuko eztabaidak interneten euskaraz ezagutzen ditudan bakarrak dira (aurretik egon ziren Berrian eta Argian, baina hori bukatua dago). Beraz, adierazpen askatasuna, mesedez! Euskarak eta zuzeuk berak eskertuko dute.

  • Esaidazue txantxa dela, egia bada hau guztiz surrealista izango litzateke.

  • broma dek ezta 2014-12-15 15:30

    Internet mendebaldeko ikasketadun gizon zuri heterosexualek asmatu zuten!!!!! SUPER OPRESÍVOA DA!!!!

  • Beste guztian ez naiz sartuko, baina Wikipediako editoreak ikasketa maila altukoak izatea egia deserosoa baldin bada ez dakit zuretzako entziklopediaren ideia zer den.

  • “WIKIPEDIA: NI LIBRE NI DE IZQUIERDAS”

    “Wikipedia, la enciclopedia libre, acumula dos formas de “autoridad” a los ojos de los lectores: la del formato “enciclopedia” y la de su soporte tecnológico abierto y en permanente construcción. La versión castellana la hacen 5.000 personas; la leen millones. Por eso, a contrapelo de sus principios programáticos, se ha convertido, no podía dejar de convertirse, en un “campo de batalla” cuya relación de fuerzas reproduce sin muchas diferencias la del mundo exterior. Y en el que, en consecuencia, las pretensiones de “neutralidad” sirven de excipiente a intereses políticos muy particulares y, a veces, extraordinariamente agresivos.

    Este es el caso de Palestina, ocupada sobre el terreno por Israel, y ocupada también en la Wikipedia. Un breve recorrido por las entradas relacionadas con Oriente Próximo basta para poner de manifiesto una innegable parcialidad “neutral” a favor del proyecto sionista. A medida que uno lee –de rama en rama- ve configurarse ante sus ojos una constelación que coincide estrictamente, con más o menos elegancia, con la doctrina propagandística oficial del “Estado judío”: la interpretación capciosa de la resolución 242, la consideración de los territorios ocupados como territorios “en disputa”, la negación del pueblo palestino –y de sus derechos- so pretexto de que nunca constituyó un Estado soberano antes de la partición de la ONU y, del otro lado, la insistencia en la continuidad histórica de la presencia judía en la región, el historicismo fraudulento (con apoyo en la Biblia) mediante el que se legitima la reclamación sionista de Palestina, la aspiración común y secular al “retorno” por parte de los judíos expulsados por el imperio romano, la consideración del “judaísmo” como un “pueblo” y una “raza” más que como una religión, la “inocencia de las armas” sionistas en la guerra del 48 y la huida voluntaria –o inducida por los propios vecinos árabes- de los palestinos durante la Nakba (junto a la ocultación de fuentes israelíes y judías contrarias a todas estas tesis)….

    ….Se dirá que la ventaja de Wikipedia es que el contenido de sus artículos puede discutirse en foros abiertos y es fruto de un “consenso” (como si el error y la injusticia se convirtiesen en verdad y legitimidad por “consenso”). El problema es que, como en la polis ateniense, son muy pocos y siempre los mismos los que deciden, y la participación democrática está desde el principio desequilibrada por la ausencia de contrapuntos izquierdistas sólidos y combativos….

    …Y respecto de la Wikipedia, claro que sí: usémosla como todas, y con más facilidad, para consultas rápidas de datos y fechas, para informaciones técnicas y científicas, pero conociendo sus límites y sin pedir más de lo que puede (y debe) dar y denunciando los fraudes y manipulaciones puntuales cada vez que sea necesario.”

    Santiago Alba Rico

    http://www.rebelion.org/noticia.php?id=69566

    • Noski, beste entziklopediek ez dituzte akats edo neutraltasun faltarik. Hartu “Basque Country” Wikipedian edo Britannica… Bestalde beste edozein entziklopedia baino demokratikoagoa da, eta hor ikusten da euskarazko edo gaztelerazko artikuloen arteko ikuspegi desberdina. Ezer ez da perfektua. Baina emakumeek wikipediaz paso egitea ez da gizonezkoon errua.

    • Donazioetatik bizi den edozein organizazioren antzera.

    • “Lo que la izquierda debe comprender es que se trata de proteger, y no de abrir, nuestros medios; y que la gran ventaja de internet es que podemos “vallarlos” frente al mundo, que es de lo que se trata cuando se opera, como es realista asumir, en clara inferioridad de fuerzas.”
      Kritikatzen duena defendatzen. Aupa hi!

    • Santiago Alba Rico sasi-trosko iruzurti hori da zure eredu? Libia eta Siriako terrorista mertzenario horiek (gaur egun ISIS eta Al-nusra fronteak direnak) “iraultzaile” bezala idealizatu zituen ezjakin bera? NATOren erasoaldiaren bezperan Gadafiri buruz sekulako gezurrak esan zituen bufoi bera? NATOk libia inbadituko ez zuela esan zuen arlotea?
      KARKARKAR, zurea uste baino patetikoagoa da. Zure maisu errebisionista bezala, hobe zenduke zure munduaren ikuspegia errebisatzen hasi. Eta Santiagok hobe luke piolet baten kontra jo bere burua

      • Bueno, kar, kar, Hiltzen Hil: zu bezalako neonazi batengandik ez nuen bestelako erantzunik espero. Baina aipatzen dituzun puntuek aukera ematen didate erantzuteko. Mila esker.

        -Zure okadan Santiago Alba Ricok (SAR) Wikipediari buruz egiten duen kritika, sionismoaren aldekoa dela, ez duzu ezta aipatzen ere bere aurka piolet eta guztiz jaurtitzen diozula. Esanguratsua.

        -SAR edo beste edonoren, iritzi batekin ados egoteak ez du nire maisua bilakatzen. Baina tira, erabili dezagun printzipio hori zurekin. Zure argudio arrazistak, antijudutarrak eta neonaziak argudiatzeko hainbat nazi, sionista eta arrazisten liburuak eta tesiak ekarri dituzu gogora hona. Beraz, horiek dira zure maisuak? Batek daki, edonola ere argi dago haien eskuin muturreko “ikaspenak” xenofoboak ondo barneratu dituzula.

        -Paradoxikoa badirudi ere, SAR-i egiten dizkiozun kritikak jada egin dizkiot nik plazaratu ditudan artikulu batzuetan, bai berari edo Gara bezalako komunikabideei zuzenduta. Ez dakit nor hasi behar den bere munduaren ikuspegia errebisatzen; puntu horretan nirekin ados egoteak zure maisua bilakatzen omen nau.

        • Alba Ricoren testua txertatu duzu, bere sinadura barne, autoritatezko argudioa bezala, eta horrek irudikatzen duena zera da: pertsonaia berari balioa ematen diozula. Ni ere ados egon ninteke Primo de Riveraren esaldi edo ideia batzuekin, baina ez zait buruan sartzen bere idazki sinatuak argudio bezala erabiltzea.

          Bestalde, bai Santiagok eta bai Leire Barrenak, sasi-iraultzaileengan hedatua dagoen Frankfurt eskolak bataiatutako “kulturaren kritika” horren eraginpean, Wikipediaren partzialtasuna salatzen dute sua aurkitu izan balute bezala. Bada, extra!extra! ez da existitzen erabat neutroa den informazio iturririk, eta are gutxiago objektibotasuna ezinezkoa den gaietan. Horren aurrean negar egin ordez zergatik ez dituzte sortzen Wikipediaren mailako informazio-gune alternatiboak? Edo zergatik ez dira Wikipedian sartzen euren “erabateko egia” ezartzeko? Negar egitea baino askoz neketsuagoa delako.

          (lol) Neonazi, anti-judu, arrazista eta eskuin-muturreko (lol) izatearen salaketak alde batera utziko ditut. Nire idatziak eta ideiak direnak dira, eta bakoitzak sailkatuko ditu sudur-puntan jartzen zaizkion tokian. Nancy, rassissta edo xenofago deitzearekin irabazle sentitzen badira, niri bost axola.

          • Hiltzen Hil: norbaiten idazkiak hau bezalako foro batean kopiatzen ditudanean bere izena eta posiblea bada lotura eransten ditut. Logikoa iruditzen zait. Eta zuk gauza bera egin duzu sionista eta arrazista batzuekin. “Autoritazteko argudio bezala” egin duzula ondorioztatu beharko dugu.

            Beste eztabaida batean Wikipediaren sionismoa kritikatu nuen eta artikulu honetan interesgarria iruditu zait datu hori gehitzea. Interneten bilatzen SAR-en artikulua izan zen aurkitu nuen lehenengoa, eta nahiko dokumentatua eta zuzena iruditu zitzaidanez kopiatu nuen. Zure gorrotoak gainontzekoa egin zuen: ondorio okerrak ateratzea eraman zintuen.

            Ildo bereko idazkiak daude interneten; esaterako:

            “LA WEB DE REBELIÓN.ORG BLOQUEADA DESDE WIKIPEDIA”

            “Uno es un antiguo defensor de la Wikipedia como cualquiera puede comprobar leyendo mis artículos anteriores sobre esta enciclopedia. Pero el éxito de la Wikipedia no ha pasado desapercibido para los conservadores, servicios de información, multinacionales… Ya es larga la historia de manipulación de la Wikipedia desde despachos de políticos o de ejecutivos de grandes corporaciones.

            Por ejemplo, sólo hay que leer las páginas de la Wikipedia en español referidas a Palestina o Israel para darse cuenta que los sionistas las tienen totalmente copadas, donde ha desaparecido todo rigor histórico o científico para justificar lo injustificable: la creación de un estado teocrático y que los palestinos paguen por el Holocausto causado por los europeos.

            Hay otros artículos que personalmente no comparto pero hasta ahora entendía que la razón no era otra que la falta de participación en la enciclopedia de personas de izquierdas, muchas veces tan proclives a la desmoralización y al nihilismo. Pero ayer recibí el siguiente correo electrónico:

            “Estimados Amigos y amigas de Rebelion.org Soy un colaborador de wikipedia. Generalmente, utilizo rebelion.org como una fuente de referencias alternativas para la creación de artículos en la wikipedia. Esto se realiza citando la fuente y con un enlace a rebelion.org. Recientemente, me he enterado que existe una blacklist que filtra la inclusión de sitios web por ser considerados SPAM. La página de esta Spam-blacklist is la siguiente: ……………………..t De acuerdo con el registro de este Spam-blacklist, el usuario de wikipedia Gusgus, el 24.05.08, ha incluido la página web rebelion.org, como spam en este filtro bajo este argumento:

            “Fuente no neutral ni verificable.”

            Esto es increible considerando que existe incluso un artículo en wikipedia sobre Rebelion”.

            He revisado el sitio donde están las web consideradas “Spam” por los bibliotecarios, en general son sitios como nudetube\.com, blognaturista\.blogspot\ y similares. Con fecha 28 de mayo la bibliotecaria Gusgus ha incluido a la web de Rebelión en los sitios a los que no se puede desde Wikipedia enlazar por “ser una fuente no neutral ni verificable”. Sin embargo no encuentro que se haya filtrado por Spam a Telemadrid, Canal 9, Fox News, La Razón, El ABC, El Mundo o la COPE ni Libertad Digital, a pesar de que el periodista estrella de estas últimas Jimenez Losantos es tan poco neutral y tan calumniador que ha sido condenado por los tribunales. El único medio de información de la lista de sitios prohibidos es Rebelion.org, para los bilbiotecarios es el único sitio del ciberespacio que no es neutral (por cierto, no pido que se censuren los sitios aludidos, me parece perfecto los enlaces a El Mundo o la COPE cuando procedan).

            Sólo hay que acudir a la página de la bibliotecaria Gusgus para comprobar que entiende ella como fuentes fiables y neutrales, ya que entre las webs con “Material para trabajar” enlaza, entre otras, a la Enciclopedia Católica de 1913. ¡Ay, estos fundamentalistas católicos, tan celosos de su libertad de culto y tan raudos para cercenar la libertad a los demás!

            Pero más grave que el bloqueo a Rebelion.org es el precedente de que bajo la acusación de “ser una fuente no neutral ni verificable”, Wikipedia establezca su propia lista de sitios prohibidos. Si algo caracterizó al proyecto era la libertad de la comunidad internauta para, desde el respeto y la pluralidad, enriquecer esa biblioteca virtual….”

            Carlos Martinez.

            http://www.rebelion.org/noticia.php?id=69058

            Badaezpada argi uzten dut Carlos Martinez ez dela nire maisua ezta ezeren autoritatea ere, artikulu honetan esaten duenarekin ados nago besterik gabe. Eta zuk asmatutako “sasi-trosko(??)-iruzurti-errebisionista-arlote-patetiko” kategoria misteriotsukoa izango balitz ere, ados egongo nintzateke ere bere artikulu honekin.

  • ZuZeu
    ZUZEU Erredakzioa 2014-12-15 23:12

    Wikipediaren eztabaida honetan zabiltzaten batzuk ezagunak zarete aspalditik ZUZEUn eta faborez eskatzen dizuegu ez dezazuela zuen eztabaida-modua betikotu gurean. Oroit zaitezte, ZUZEUko erabilera baldintzen arabera, ezin dela inor iraindu eta egiten diren iruzkin guztiak gaian sakontzeko balio behar dutela, gainerakoan erretiratu egingo ditugula geure iritzi subjektibo eta beti okerren arabera. Bide batez, jakin beharrekoa da beste hau ere baldin eta eztabaidari merezi duen neurria eman nahi bazaio: Amagoia, Goizane eta Abertzale Sozialista… IP helbide beretik ari da trolleatzen. Sikiera minuskulaz idazten ikasiko balu!

  • ZuZeu
    ZUZEU Erredakzioa 2014-12-15 23:49

    Guk ere errespetua besterik ez dugu eskatzen…

    • Iaba, ulertu dezadan, motza naiz eta. Nire izenaz (Gooby) idazten badut, zentsuratzen nauzue, edo mehatsatzen nauzue (“Asko gara, badakigu non bizi zeaten”). Mehatxuak betetzen direla ikus dezaket jipoitu dituzten bi Zuzeulari horiengatik.

      Izenez aldatzen badut, troll bat naiz.

      Soluzioa IP eta izenez egunero aldatzea uste baduzue, esan lasai.

  • ZuZeu

    Zeuk ere badakizu, Gooby, Goiz Mane, Amagoia, Goizane, Abertzale Sozialista… eta abar zaren horrek, onena benetako izenarekin eta eztabaidako gaiei seiroski eta zentzuz helduta jardutea dela, gehiegi eskatzea ez bada. Horretarako dago ZUZEU eta ez behazunetarako.

    • Suleiman Magnifikoa 2014-12-16 18:10

      Noski. Zu da zure izena eta Zeu abizena? Erraza esatea zeure izen abizenez idazteko zuk, ezizenez idazten duzunean eta ni mehatsatzen nautenean. Ez dakit nola jakin duten non bizi naizen, baina izen abizenak jarri izan banitu hasieratik neureak egingo zuen.

      Bestalde nik gaiari erantzun diot. Hemen gizon zuriari errua botatzen zaio Wikipedia osatu izanaz, eta nik txalotu egiten dut gizon zuri cis-heterosexuala wikipedia ahalbidetu izanagatik.

  • Berdin du zergatik baina edozertan gero ta mota guztietako jendea egon,gero ta askeago,objetiboago…. Izan daiteke. Idazztem diten guztiak patroi berekoak badira,bakarrik informazioaren zati partzial bat jakingo degu askotan.
    Hala ere Wikipedian gehiengoak europar txuriak badira,idazten ez duten beste guztiei eman behako genieke gure arreta.
    Inor ez bait dio inori debekatzen hor idaztea.
    Gauza da,zergatik idazten dite idazten dutenak gehienbat? Ze egin daiteke beste batzuk hor ere idaz dezaten…
    Ez dut ikusten idazten dudana beraz espero dut idatzitakoa ulergarri izatea.

  • Valerie Solanasek ongi demostrau zuen: gizonezkoak akabatzea da modu bakarra. Feministak direnak bizi ahal izango dute baina esterilizatu ondoren. Gizon genetikoki aurreratu gutxi batzuk aukeratuko dira erreproduzitzeko. Erabilgarriak izan dira orain arte, baina zama bat bihurtu dira gizartearentzat. Grande Solanas!

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude