Educatione permanente baten alde

Educatione permanente baten alde – 

Educatione permanente baten alde

Fourastié Jean. Pour une education permanente. In: Communication et Langages, no15, 1972. pp. 17-23. doi:10.3406/colan.1972.3940  www.persee.fr/colan033615001972

Naffarreraco traductionea: 2022co urtharrilaren 1an çucendua

Euscal Ikasleon Bilçar Aurreracoia

Laburqui:

Bacoitzac nahi luque ahal ukaitea, bere scolaritatearen eta nerabegoaren ondoren, conservatzea eta completatzea bere eçagutzac, berriac adquiritzen, hitz batean iraun intellectualqui viciric; gurari hau, Herri Universitateac badu bihotzean realiçatzea formatione permanenteaz. Ceinçuc dira haren helburuac? Certan differitzen da hura Universitate classicoaren gaurco iracascunçatic? Cein dateque bere thoquia ethorquiçunean?

Hurache da conferencia baten subjectua cein eman bait çuen, 1971co açaroaren 30an, Jean Fourastiéc Lausanneco Herri Universitatearen Aulan, haren hogueigarren aniversarioaren occasionean.

EDUCATIONE PERMANENTE BATEN ALDE

Jean Fourastié

Viciric iraun, cer dasignifica horrec? Guiçonarençacotz, gauça da, alde batetic, ez içaitea extrangeroa bere epocari, hura comprenitzea; berce aldetic, behar du içan eta seguitu içaiten populatione activoaren membro, productionearen techniqueei, economia mondialetacoari lothurico herritar bat; horrec implicatzen du ecen ez dela vici bacarric berarençacotz, baicic eta bere demboraco mantencen bait da. Hala, medicu batec capaz içan behar du medicunça practicatzecotz adaptaturic epocarat non bere patienteac artatzen bait ditu; berdinetan da bancari batençacotz, ingeniari batentzacotz, etc. Eguiteco hau, bere demboraco içaiten seguitzea aldi berean individuo beçala, hiritar beçala, populatione activoaren ossagai beçala eta productore beçala, bilhacatzen da lan activo bat. Scienciac eta technicac motelqui evolutionatuco diren heinean, culturac eta civiliçationeac seguitzen dute içaiten evolutione bateco primateac, atmosphera intellectual bateco cein variatzen bait da, bainan motelqui, vicitza humano baten cursoan.

Bada orain cer berri eçagutzecotz, adquiritzecotz, ikustecotz, cein gueroz eta çailagoa bait da comprenitzecotz -berdin iracurqueta traditionalaren eçagutzequin- bere gaztaroco hizcunça classicoa gorde duenarençacotz. Materien evolutione osso azcarraren factuaz, languageac eurac transformatzen dira, oinharrizco communicationeac berriztatuac dira.

Lege franciar bat içan berri da (1971an) promulgatua formatione permanentearen gainean; hura ez da oraindic vigorean sartu, eta ez da possible jakiteric berarequin eramanen ote dituen espero ditzaquegun fruituac. Bere volumenaren eta bere importanciaren causaz, legislatoreec dembora jakin bat hartu dute emuguitzecotz, consideratzecotz harec posatzen dituen problema guztiac; bainan oraingo egoerac erakusten duen beçala, hamaborz urtheren ondoren, assistitzen ari gara problema hauequico consciencia-harce baterat. Beharco liçateque formatione permanenteco instrumentu hau sortua içan ledila gaur eguneco beharren neurrirat; Comptua da punctuan jarcea cerbait gauça capitala cein, berdin perfectuqui lorthua içan gabe, içanen bait da importancia equalecoa edo berdin handiagocoa gainonceco educatione scholar eta universitario gucia baino.

Iracascunça traditionalaren crisia…

Oraingo gaur bertan (1971an), iracascunçaren charga finançario eta humanoa -lehen, bigarren eta goi mailacoa- enormea da. 1840 inguruan, epocan non Frederic Ozanan -Saint-Vincent-de-Paul’en Societatearen fondatzaileetaco bat, obra social eta charitatezco enseinamenduco institutionea- Sorbonnen bait cen, honec (Universitateac) hamahirur pulpito comptatzen cituen; gaur Pariseco regioneac totaliçatzen ditu hamahirur Universitate Sorbonneri lothuac eta bi milla professore. Differencia honec emaiten du Universitate classicoaren hazcunde formidablearen ideia bat.

… Ressolutua formatione permanentearen bidez

Umeei, nerabeei eta studianteei dispensatzen çaien iracascunça traditionala opposatzen çaio Herri Universitatecoari, non preocupationea educatione permanentea bait da, cein guciei çucencen bait çaie; Universitate honec, iraganarequin relationeric gabe, içanen da lehendavici deitua dembora laburrean içaiterat goi mailaco institutione, gaindituz ordu-copurutan iracasleec eta ikasleec acomplitu lan volumena; jarraian Universitate classicoa gainditzerat ceren eta çucenduco bait çaie hiritar guciei eta ez bacarric hogueita bortz urthe artecoei; adin hau gainditua içanen dutenac ez dira içanen guehiago ikasle dembora ossoan baicic eta aldi berean iracasle eta ikasle. Hor datza differencia Universitate traditionalaren eta Herri Universitatearen artean. Bi rolac interaldagarriac içanen dira: halaco persona içan ahalco da iracasle materia batean eta ikasle berce batean: Universitate classicoan baino guehiago, eçagutzac escuratu dituztenec iracatsico derauete euren aldetic berceei ceinei ez bait daducate jakinça hau, edo badaducaten bat differentea. Guehiago apprenitzen ez duen lagunac berac ez deraue ecer guehiago apprenituren berceei: benetazco professorea da ceinac eçagutzac çalançan jarcen dituen, eurac viciz. Herri Universitatearen lana da beraz hiritarren enseinamendua: bere ikasleac harcen ditu Universitate classicoa uzten dutenen artean eta ceinec experiencia personal guehiago, sençu critico bait dute. Baita ere ba da çailagoa iracasle içaitea Herri Universitatean Universitate traditionalean baino: lehenac representatzen ditu enseinamendu classicoarequico communicatione intellectualeco valore superioreac, elkartruque honen causaz, iracaslea gutiago da sclerotua, bere statusa da berdiqui gutiago permanente.

Gauça da ecen herri enseinamendua deithua dela bere massan bihurcerat cerbait considerable communicationearen, pensamenduaren elkartruqueei concernitzen daquien hortan; cocatzen da elkartruqueco clima honetan personen artean ceinac provisionalqui iracasle eta ikasle diren.

Problema quantitativo bat: eçagutzen volumena.

Iracascunça traditionala jada enormea ba den bitartean, herri-iracascunçaa deithua da içaiterat monstruosoa. Cergatic? Gaur egun, guiçonac eguin behar du ethengabe guehiagoz fonctionatzen bere garuna. Lan permanenteac, bere aspectu materialetan, fonctione guisa daduca remplaçatzea productionezco tareac mechanicoengandic; esculanaren faltaren causaz (languile atzerritarrei deia), tarea hauec gueroz eta guehiago machinec burutuac dira, ceinçuec remplaçatzen bait dituzte baita esculanetan erabilcen diren atzerritarrac. Productione economicoa, ceinac absorbitzen bait çuen lan physico humanoa, absorbituco du ordutic gueroz eta gutiago, bainan beharco du guehiago lan intellectual handitu bat, nondic eta muguimendu handi bat: dembora libre guehiago, lan gutiago, non iraupena reducitua içango bait da asteroco 40 ordutarat aste copuru murriztuago batean urthero. Demboraren restoa, guiçonac vici beharco du, eta bere dembora librea erabili, erraiteracotz, bricolagean; bainan dembora libreen problema honec eraguingo ditu orden politico eta socialeco questioneac. Guiçona içanen da gutiago fatigatua, hobe beraz, eta vicico da osso dembora lucez; ez eduquiric activitate physico guehiago, eduquiren ditu behar intellectual areagotuac: munduac evolutionatzen du osso azcar eta ethengabe, eta cultura adquiritzeco beharra sentitu eguiten da, ihes eguitecotz sclerosiari eta dephasageari. Guiçona mantendu behar da evolutione technologico, social, artistico, intellectual honen corrontean, bercenatz osso azcar içanen da extrangeroa bere herri proprioan eta bere guiçarte proprioan: bere burua cultivatzeco beharra du, badu dembora disponiblea.

Dembora berean, aguercen da sporadicoqui inquietude latenteareco elementu bat cein assaltatzen baititu guiçon anhitz gure garaietan eta ceina provenitzen den aguian munduco eçagutzen eta norberaren realitatearen arteco decalagetic: guiçona angustiatua da munduco evolutionearen azcarciaren aurrean. Individuoaren beharrec eta behar economicoec demandatzen dute ecen guiçonec contura daitecela munduaz nonvici bait dira. Horrec exigitzen badu ere lanordu copuru considerablea. Hortaz, herri-iracascunçaren tarea enormea da: lan honec implicatzen ditu desarroiloac, implementationeac. Iracascunça traditionalaren crisia imputagarria çaio hazcunça honi, effectivo gueroz eta guehiagoei: franciar Universitateco gaitza dathor nondic eta passatu bait da mende bat passattoan hamahirur iracasletic bi milla iracasle içaiterat goi mailaco iracascunçan Pariseco regionean, evolutionea ceina ecin bait da eguin problemaric posatu gabe, erraiteracotz iracascunçaren qualitatearena.

Universitatearen crisiac arguipean jarcen ditu iracascunçaren problema qualitativoac: nola iracatsi materia elementalac ere, ama hizcuntza beçala, mathematicac? Herri Universitateari dagoquionean problema essencialac hirur punctuetan laburcen dira.

Iracascunça eta realitatea

Iracascunça honec behar du hastecotz, educatione universitario classicoac baino guehiago, mantencea realetic guertu, hiritarrengandic guertu; hari da nori çucencen bait çaio, norequin contactuan mantendu behar den. Importancia berdinecoa da berheiztea ideia orocorrac eta ideia abstractuac: Herri Universitateac principio orocorrac behar ditu, bainan lothura bat principio hauen eta realitate quotidianoaren artean ecimbercecoa da. Baldin, haimbat casutan, Universitateco iracascunça isolatzen ahal ba da çonalde guehiago ala gutiago abstractuetan, hori ez da posible problema concretuac abordatzen direnean: hiritarrac baditu ethengabe presenteac problema spiritual edo personalac, bere experiencia proprioaren fructu, eta horrec hura asco urruncen du nerabe gutiago experimentatutic ceina centratuago dagoen cerebralitaterunz.

Educatione permanenteac behar du bethi refferitzea lanari, lan eguiten dutenen ekinçari, officio bat exercitatzen dutenei, fonctione officiala, politicoa, artisticoa, etc. Bere objectua da mantencea guiçona “marcha egoeran” actionean. Herri Universitateac behar du baita comptuan harcea realitate osso precisoac hala nola recyclagea, reconversionea: evolutione azcarreco guiçarte batean, harec mantendu behar du hiritarra egoera activoan, scienciaren, technicaren progreso berrienequin comptatuz. Bere problema ere berdin bada, ukitzea ahalic eta gende guehien, eta ez bacarric talde ttiqui bat.

Classe ertainen relais-rola

Rol bat osso garrancitsua atchiquitua çaie classe ertainei: har ditzagun Algeriaco eta Swizzaco adibideac: badira Algerian buruçaguiac capacitate intellectual eta intelligenciarequin, cençu çabal batean, analogoac eta comparableac Swizzaco buruçaguiequin. Era berean, esculan ez qualificatua ez da osso ezberdina bi herrialdeotan. Nondic dathoz, beraz, orduan, bi herrialdeen arteco vici-maila

eta egoera economicoen differenciac? -Quadroengandic, technicariengandic, gendeengandic cein gai diren eguitecotz relaisa empresa-buru handien eta obreroen artean. Differencia emaiten da classe ertainetan, relaisa ceinaren gabecian bait dugu ecimbercean inefficacia economicoa eta dictatura politicoa; classe hauec valorean jarcen dituzte maniobrac, eta relaisa eguin behar da classe dirigenteen eta populuaren artean, bercela azpigarapena dago eta. Classe ertainac içan behar dira bilhacaraciac technica comprehenitzeco gai eta hura applicatu ahal içaiteco gai hiritar eta productore beçala. Herri Universitateac behar ditu ere sustatu classe ertain hauec, ceinen gabecian hondoratzen baitira economia eta democratia.

Informatione-bombardaquetaren” aurca borrocatzea

Nola mantendu Universitate traditionalaren ikaslea eta hiritarra iracascunça permanentean eta eguneroco ekinçan, comptuan hartuta sciencia eta technica aurreratuenac? Orain arte, alumnoec -lehen mailaco scolatic goi malaco enseinamenduraino- soffritzen dute benetazco informatione bombardamendu bat; horrec eramaiten du “encyclopedismora” ceinac provocatzen baitu benetazco traumatismo bat, norabide galce bat. Excesoari jarraiqui, programmac bilhacatzen dira demential, jakin beharreco gaucen cerrendac indefinituqui luçatzen dira; bainan eçagutza benetan escuratuac murrizten dira ere. Gauça guehiegui apprenituz ere, nerabe ertainac ez daqui guehiago ecer firmequi. Ascotan decuraiatzen da ere apprenitzeco efforta eguin baino lehen, eta scienciaren mendea scholaren mediocritatean ilhuncen da.

Bainan informatione hauec ez dathoz soilqui scholatic, thoqui gucietatic dathoz, radio, televisione, affichac, conversationeac, dendetaco vitrinac, gure inguruan ikusten dugun guciatic. Adin ttiquietatic, bombardatuac gara goicetic arratseraino cerequin eta informatione çathicatu, sporadico, ez jossiequin, cein anhitzentan contradicitzen diren euren artean. Beharco liçateque haiec examinatu, meditatu, bainan informatione berriec oztopatzen draucute hori, eta ez dute baicic eta effectu negativoa.

Fondamentalqui, garuna bada machina biologico bat ceinac pensamendua engendratzen bait du, stockatzen, enregistratzen eta tractatzen. Bainan cer eguiten du harc? Ba al daki haiec çucenqui tractatzen, haien artean harremanetan jarcen, fecondatu batzuc berceequin. Ahal ditu haiec mobiliçatu eman beharreco erançunetan erabilcearren? Ez. Garuna hala moduz da bombardatua non ez bait dakizqui guehiago stockatzen ezta ere tractatzen informationeac: hortaracotz, beharrezcoa liçateque refflexione minimo bat, haiec pensatzecotz, classetutzecotz, lotzecotz memoriac jassoa duenarequin, eta orobatassun bat eguinez. Guiçona ailegatzen da guehiago ez retenitzerat. Baita persona ascoc, televisione emissione baten ondoren, ez dute guehiago refflexioneraco demboraric; exceptionala da gogoratzea ikussi duguna; edo, arratsaldero, ahanzten dugu.

Bada systemaren haustura bat. Gu gara ascoz gutiago gai informationea tractatzecotz gure arbassoac baino, nahiz eta guehiago dugun stockean; gure umeec ez guehiago gu baino, ez dute ecer ere retenituco. Egoera hau da graveena oraingo iracascunça universitarioaren orientationearen ondorioen artean: urthe lucez, enseinamendu hau estuqui lothua içan çaie Humanitateac utzitaco ideia fondamentaleei, ceinac gazteei inculcatuac içan behar bait ciren, ceren eta haiec importanteac aguertu bait ciren aurreco belhaunaldientzacotz; horrela iracatsi dugu Aristotelesen eta Platonen philosophia. Ondoren, bada iritsia sciencia experimentala eçagutza berriequin: horrela iracatsi behar ukan dugu Ohmen leguea, notione eceçaguna Platonençacotz edo Descartesençacotz.

Herri Universitateac oraindic baditu çalançac cer iracatsi behar duenequico criterioaren gainean: eman behar çaio prioritatea scienciatic dathorrenari? Pensatzerat ethorriac gara ecen iracatsi behar direla scienciaren resultatuac, berce aldietan philosophiaren edo theologiarenac beçala; horrec eramaiten du via deductivo eta rational baterat ceinac ez baitu neholaz ere reppresentatzen adquisitionearen abiaqueta, ikerquetarena ezta descubrimenduarena ere; apprenitzen dugu “resultatua”; ez dugu apprenitzen nola iritsi garen resultatura.

Herri Universitateac ez du simplequi iracascunça classicoaren jarraipena hartu behar ez eta guehitu ere informatione bombardamenduari; comprenitzen dugu ecen impossiblea bait da perpetualqui eguneratzea eçagutzac cein osso azcar hondatuac diren. Behar da bombardamendu honi resistitzeco gai içaitea, hautapena eguitecotz, hura dominatzecotz, jassoa ecin dena içan botatzecotz, ez bada deserrotutzea edo atoniaren phena nahi bederen. Solutionea da presentatzea informationea nola eçagutzaren adquisitioneco adibide concretuac, ez helburu beçala berez, ez jakin beharreco catalogoa beçala. Bombardamenduac suicidiora eramaiten du; pensamenduaren autonomia restauratu behar da: hausnarquetaren beharra, informationearen adquisitionea dominatu.

Ametseraco eta hausnarquetaraco escubidea

Orain arte, iracascunça evocatua içan da bere bere scienciarequico harremanetan. Haubitarte ecin da eraman hiritarren educationea sciencia hutserat, berdin baldin bere iracascunça hartua bada cençu çabalduan bere ambitioneetan eta murriztua eçagutzen limitean. Effectivoqui, guiçonac badu serenitatearen, edertassunaren eta spiritualitatearen beharra, ez soilqui efficaciarena; badauca garun bat conceptuac eraiquitzeco capaz dena, eta questioneac posatzen ditu existenciaren cençuaren gainean, Statuaren, nationearen, collectivitatearen, individuoen arteco harremanen gainean, problemac hauec ceinac scienciac ez bait ditu tractatzen. Herri iracascunça scienciaren gainean appuyatu behar da, ceinac descubrimenduac communicatzen dituen, bainan ez dituen ignoratu behar guiçonaren aspiratione saconac, ametsarequico, reflexione personalarequico, edertassunarequico…. A. Malrauxec explicatzen duen beçala bere La condition humaine lanean, gu gara aldi berean “pensamendu argui bat eta instinctu bat”; instinctua bada code geneticoan inscribaturico reflexuen mulço bat. Gure garun-systema concebitzen da nola eta coexistencia içaqui vicidun bat berean systema cerebral “berri” batena, analogoa mammifero recenteenenarequin (50.000 urthe), neoencephaloa, eta berce garun-systema batequin, çaharragoa, paleoencephaloa, ceina communean bait dugu arrainequin eta choriequin eta ceinac dituen fonctione reflexu instinctivoac. Descubrimendu berrienen arauerat, homininoa lurrean aguertua içan çatequeen jada Terciarioaren bucaeran. Paleoencephaloa eta neoencephaloa coexisticen dira guiçonean, coexistencia nahico nekagarri batean ascotan. Bietaco batec ere, dena den, behar du ez eta ecin du ere bere burua annulatzen bercearen aurrean.

***

8 pentsamendu “Educatione permanente baten alde”-ri buruz

  • Laussaneco Universitatea, Swizzan, 1537. urthean fondatu cen. Universitate publico bat da. Berton eman çuen Jean Fourastié economilariac conferencia bat 1971. urthean, iracascunça universitarioaren orduco problema berrien inguruan. Orduco iracurqueta horretan orainean valiagarri içan daitezqueen analogia batzuc ikus daitezque aguian.

    Nere ustez, eta ikuspegui socioeconomico huts batetic beguiratuta, orduan modu goçoan planteatzen cena orain dramaticoqui aguercen çaicu: modelo çaharquituec ez dute lekuric, eta lekuz campo gueratu nahi ez duenac ecimbercean bere burua recyclatu behar du, eçagutza berriac escuratuz, eta garuna erabiliz.

    Fourastiéc conferencia hura emaiten çuen, Europan eta occidentean cyclo economico post-industriala hasten ari cenean. Ordurat arte, dembora relativoqui luce batez (oraingo demboren azcarciarequin comparaturic), productione industriala içan cen herrien economien motore nagusia. Ordutic aurrerat, mendebaldeco industria astuna deseguiten hassico cen, productione astuna Asiarunz desplaçatuz, eta halaco egoqueran hemengo herriei cegoquiqueen mercataritza, servitzuac, technologia specialiçatu eta valore handico productione cehatzac (berheciqui softwarea), eta jakinçac. Haur da: Universitateac eta iracascunça.

    Cyclo economico post-industrial hori orain bucatuta dago. Anceco egoeran gaudeque, bainan orain jauci ascoz handiago batean. Cyclo economico berri baten structurac implementatzen ari dira, eçaugarri berriequin. Orain ez da post-industrial baicic eta trans-industrial. Bere arloac dira intelligencia artificiala, robotica, biotechnologia, etc.

    Eta systema politicoac, etc… hortarat egoquitzen dira.

  • Universitatean eta iracascunçan bifurcatione bat eman çatequeen.

    Alde batetic, eta 1968co pseudoiraulça infantilac valiatuz, Universitatearen maila asco jaitsi cen. Haur postmodernismoarequin lothua dago. Bide honec bere garapena eduqui duque, oraingo egoeraraino. Honequin, cyclo industrialean eta orduco classe borroquen ondorioz languile classeetatic prospera ceçaqueten classe ertainec jakinça eta ardura politicoac harceco gaitassunac eçabatu ciren, eta iracascunça çombie programatuac ekoizteco fabrica bilhacatu cen. Democratia occidentaletaco gestore politico guciec horiche bera eracusten dute.

    Berce aldetic, Universitate ellitistetan cyclo economico horretan leader içaitecotz iracatsi cen, eta haietarat bidaliac içan ciren auquera eduqui çuten batzuc, edo hauthatu batzuc. Universitate haietan hecitacoec guidatu eta guidatzen dute gauça. Bainan ez dira içan humanista.

    Fourastié nere ustez, gendea oharcen sayatzen cen, Herri Universitatetic procesu hari aurre eguin ahal içaitecotz, bere ondorio social eta politicoequin.

  • Antton Erkizia,

    Lehen postaratu duçu hemen iruzquin hau:

    Alexandre jauna:
    Ez natzaizu adar jotzen ari, jakin-nahia da:
    Esango didazu zergatik den ilustratagoa euskaraz:
    “educatione permanente baten alde” eta ez: “hezkuntza iraunkorraren (etengabearen) alde”
    edo zergatik ez: “educatione baten favorem”?
    Barkatu ignorantzia.

    Eçabatu dut accidentez. Hemen restituitzen drauçut.

    “Educatione baten favorem” da guehien laket çaitana. Bainan uste dut raro samar gueratzen dela. Franceseco originala da “Education permanente”, angueleraz “permanent education”, naffarreraz educatione permanente.

    Educatione
    educatu
    educativo
    maleducatu

    Permanente
    remanente
    amanente

    Lassai, ez drauçut certan çure ignorancia barkatu. Ni ez naiz neholaco authoritate bat, herritar sume bat baicic ez naiz.

    Dena den. Iracurri duçu Fourastiéren conferenciaren paragrapho bat behinçat? Cer deritzoçu harec dioenaz?

    Adeitassunez

  • Antton Erkizia 2022-01-15 19:48

    Bai, Alexander, ikusi dut desagertu dela nire iruzkina (eta amorrazio pixko bat eman dit, egia) eta eskertzen dizut bere lekuan berrezarri izana.

    Bai, irakurri dut zuk hezkuntzari buruz idatzi duzuna baina ez dut irizpiderik, kriteriorik horretaz. Euskal unibertsitatearen (berriaren) alde borrokan aritua naiz bertatik bertara (“Akuilu” zen gure presio taldearen izena). Batzuk gauaz joaten ginen ikasketak egitera, egunez lana egin ondoren; gaztetxoagoak goizetan joaten ziren, haiek “ikasle profesionalak” ziren…Batzar asko egiten genituen Zorroaga famatu hartan, Hezkuntza eta Herri Unibertsitatea nolakoa izan behar zuen eztabaida iraunkorrean (permanentean) geunden, sutsu (Savater jauna ere tarteko batzutan). O tempora, o mores…Seudoiraultza infantilak? Ez dakit zer esan…saiatu ginen, saiatu…
    Badakit gaurregun makina burokratiko erraldoia bihurtu zaigula unibertsitatea…Horraino badakit baina hortik aurrera, gutxi aportatuko nizuke, zuk gaur dakarzun gaiari helduz…

  • Mila esquer, Erkizia jauna, çure iruzquinengatic, benetan.

    Uste dut hemen gure herriaren alde, oker ala çucen, ceocer eguin dugun guztioc ba dugula min bat. Aiphatzen dituçu haimbat eremu non aritu bait çara. Bijoaquiçula ecer baino lehen nere reconocimentua. Neu, çu eta eztabaida hauetan aritzen çaretenac baino gazteago naicen arren (40), fronte ezberdinetan aritu içan naiz ere. Ez guintuzten nehorat ekarri aguian, nahiz eta experiencia hortatic asco den ikassi dudana. Hala da. Horren aurrean neuc autocriticaren methodoa egoqui deritzot. Autocriticari buruz Stalinec utzi çuen idatzita textu osso on bat, bainan ez dakit hura topatzen. Nere ustez, autocondamnatan erorcea ekiditeco chertoric hoberena autocritica etengabea dateque.

    Seguituco dugu guztioc hanca sarcen behin eta berriz. Bainan ecin ohar deçaqueguna da iraganeco hancasarcearequico gurça eguitea, eta hori gure identitatearen ikur bilhacatzea. Orain cer moduco ekimenic dago ethorquiçunari beguira? Hor dagoque gauça.

    – Bai, ceren guc eguin guenuen hau eta berce…
    – Ados. Fonctionatu çuen? Orain ba al dago hortic cerbait?
    – Ez, beno, hassieran bai, bainan guero.. Ceren…
    – Ados. Hurrengoa!

    Nic horregatic naffarrera dut harcen bide beçala. Ez da garatu, nahiz eta jada osso garatuta dagoen. Garatzeque dago, hura erabilico duen herri muguimendua. Horregatic, ethorquiçunez betheric dago. Standardiçationearen aldetic, dena dago eguina. Ulergarria da, coherentea da, documentuetan oinharritzen da. Bacarric da frogatzea, erabilcea, eta horrequin hegan eguitea. Neuc frogatu dut, eta argui dut fonctionatzen duela, elegantea dela… Nere ustez euscara perfectua da. Nola ez dut ba babestuco naffarrera nere horcequin behar bada?

    Ceren gauça ez gara gu, edo ni. Gauça dirateque ethorquiçuneco euscaldunac.

    Honec talca eraguiten du realitaterequin. Bai, eta hura ere gainditzen du. Nere ustez, herri honec mende honetan eguin duen jauci handienetaco bat da. Nere ustez.

    Adeitassunez

  • Alexander, ceharo bat nathor çurequin ecen euscararen codificatione hau cein Josu Lavinec icendatu baitu Naffarrera dela tresna bat aurreratuagoa technologicoqui eci euscara batua deritçoguna, bai hitz internationalac incorporatceco capacitatean, bai syntaxiaren progressivitatean eta flexibilitatean, bai espainoletico erabateco autonomian, bai innovatceco eta garatcen continuatceco erraztassunean, eta are ere alderdi aestheticoan. Ordea, uste dut ecen, euscarac viciric iraunen badu, behar dela prioriçatu variant hura ceinec baititu biltcen ahalic eta hiztun eta usatçaile guehien, eta variant hori egun euscara batua da, scribuz behintçat, bere limitatione eta alde char guciequin (eta ez dira guti). Lehentassuna emaitea statisticoqui nehorc erabiltcen ez duen hizquera bati, cein ere den compli eta puchant, onanismo friqui batetaco exercicio hutsala içaiteaz gain (hau berau den beçala), nekez lagun deçaque lengoagearen avançamendu socialean, nic uste. Aldiz, badut susmoa ecen euscará societatean indartu arau euscara officiala guero eta guehiago hurbilduco dela Naffarrerara, salvu ortographian beharbada; ikussi bercela cembat hitz intertational admititu diren azquen urtheetan hiztegui batuan, asco eta asco Leiçarragac erabiliac eta lucez bazter utciac eta arbuiatuac.

    Erranac erran, aithor dut viciqui laket dudala Naffarrerarequin experimentatcea, eta comprobatcea ceinen onsa iristen ahal den haimbat lekutara ceinetara euscara batua ecin hel daitequeen.

  • Gilen,
    Çorionac, bihotz bihotzez.
    Excellentqui idazten duçu naffarreraz. Logicoa, ecen euscaraz ere bicainqui eguiten baituçu.
    Naffarrera icena, Naffarroa indepententeco euscara unificatua icendatzecotz erabilcen dugu batzuec. Eguia da.

  • Caixo Gilen.

    Naffarrerarequin experimentatzea itzela da, baietz!!! Phozten naute pila bat çure hitzec.

    Neuc ondino practicatzeque dut hica (egunotan Lavinec postaratutacoa, allocutivoaz, etc), baita berorica moduco forma adeitsuac (servitzari, berhorrec, nihaur, nerhonec…). Hori dena practicatzecotz narrativa aphur bat nahi dut idatzi.

    Berce gako bat nahi dudana landu da ecen, cer-ceri-cerc, cein-ceineri-ceinec, nor-nori-norc, etc; Da- ardatz hartuta içan ordez, persona guciena içanic (da, na, ha, ga, ça) nahi dudala erabilcen trebatu.

    Adibidez:

    Nic hura dakussat, dakussaquet.
    Guc çu çakuscu, çakusquegu (?).
    Haiec gu gakuste, gakusquete (?).

    Nic hiri hori eman derauat, derauqueat.
    Ni hari çuec eman naraucoçue, narauqueoçue (?).

    Casu honetan, oraingo batuaren formac muga bat eçarcen duela uste dut:

    Hori hiri nic diat, diaket.
    Ni hari çuec ——- poioioioioing (Systemic error)

    Osso onqui adiaraci duçu nola, naffarrerac batuerac baino ascoz auquera communicativo guehiago escaincen dituen.

    Çurequin bethi da placer bat euscarari buruz aritzea, Guilen. Anhitz esquer benetan. Ia egunero ikasten dut ceocer berri, eta convencituago nago ecen euscara classicoa dela Europaco technologia logicoric hoberena, grequera classicoarequin baterat.

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude