Komunismoaren ahalmenak (eta ahuleziak)

Komunismoaren ahalmenak –

“Komunismoa Euskal Herrian ehun urte”, Gotzon Hermosillak Berrian koordinaturiko gaiaren harira zenbait iritzi irakurri dut, eta aitortu behar dut, deseroso geratu naizela emaitzarekin. Ez baitut ikusi komunismo hitzaren inguruan (mundu osoan, eta batez ere Frantzian) eman den sakoneko eztabaidaren trazarik. Esan nahi baita, Sobiet Batasuna desagertu zenetik eta, batez ere, txinatar “komunismoaren” bilakaera harrigarriaren aurrean, “Atzora arte, itxaropen eta promes handien airea zeramaten hitz guztien artean, komunismo hitza izan da higadura gehien jasan behar izan duena Estatuaren arrazoi burokratikoaren preso eta enpresa totalitario baten zerbitzura egon delako”. Hitz hauek eta iritzi artikulu honen ideia nagusiak Daniel Bensaïd-ek “Komunismoaren ahalmena”artikuluan idatzitakoak dira, nik neure egin ditudanak.

Komunismoaren ahalmenak

Eztabaidan sartuta, Stephane Courtoisek koordinatutako “Komunismoaren liburu beltzari” erantzunez, Bensaïd-ek argi eta garbi baieztatu zuen Estalinismoa ez zela “komunismoaren bariante edo aldaera bat, kontrairaultza burokratiko baten izen propioa baizik. Azken honen testigantzak dira ez soilik prozesuak, purgak, deportazio jendetsuak, baizik eta Estatu sobietarraren aparailuan (eta egun Txinako estatuan) eta gizartean, 30eko hamarkadan gertatu ziren oldarraldiak”.

Eta gaineratu zuen, “kapitalismoa ordezkatzeko alternatiba izendatzeko beharrezko eta posible diren modu guztietatik, komunismo hitza ote den zentzu historiko gehien eta karga programatiko eztandagarriena gordetzen duena?” Izena eta izanaz haratago, beste arraozi bata jarri zuen mahi gainean:  “Komunismoa diktadura totalitario estalinistarekin identifikatzeari amore ematea, behin behineko garaileen aurrean kapitulatzea eta iraultza eta kontra-iraultza burokratikoa nahastatzea litzateke, eta horrela, bidegurutzeen kapitulua, esperantzari irekia dagoen bakarra, bukatutzat ematea. Eta hori, azpiratuak izan direnekiko, anonimoak izan ala ez, ideia komunista pasioz bizi eta ideia hori -karikatura eta faltsifikazioen aurka- biziarazi egin dutenekiko injustizia konponezina egitea izango litzateke.” Eta hori onartezina iruditzen zitzaion, eta niri ere.

Dena den, kontziente izan behar dugu, “denborarekin osatzen dela hiztegia, erabilera eta esperientzien bidez”. Eta Komunismo hitza oso kaltetua izan dela eta bere jatorrizko zentzua berreskuratzeko ahaleginak eta bost behar dela egin, eta  estalinismoa goitik behera arbuiatzeaz gain, hein handi batean oinarrietara itzultzeko gaitasuna demostratu behar dugula.

Komunismoa, kapitalismoa ordezka dezaken alternatiba litzateke (gaur egun, ekologismoa, feminismoa, eta zenbait egitasmo askatzaile emantzipatzaile bere baitan txertatuz ). Egitasmo bat zeinak muturreko eskuindarren gorakadaren garaiotan kalkulu egoistari (norbanakoena zein “gora gu eta gutarrak”, eta gainontzekoak pikutura) eta lehiakorkeria orokortuari kontrajarri daiteken solidaritatea, gizadiaren ondare natural eta kultural komunak, lehentasuna duten premiazko behar eta onuren  zerbitzuetara doakotasun-eremua zabaltzea aurre eginez harrapakeria orokortuari eta munduaren pribatizazioari aurre egiteko egitasmoa dena.

Kapitalismoaren kritikatik komunismoaren baieztapenari jauzi eginez, litzateke modurik egokiena, Marxek berak egin zuen bezala.

1. Izan ere, kapitalaren akumulazioaren logikak exijitzen du ez soilik etekina lortzeko –eta ez behar sozialak asetzeko— ekoizpena, baizik eta “kontsumo berrien ekoizpena, kontsumoaren zirkuluaren hedapena “behar berriak sortuz eta erabilpen-balio berriak sortuz”:  hortik dator  “natura osoaren ustiapena” eta “lurraren esplotazioa zentzu guztitan”. Kapitalaren neurrigabekeria suntsitzaile honek gaurkotasuna ematen dio eko-komunismo erradikal bati.

2. Kapitalaren erreinupean, itxuraz aurrerapen den guztiak badu bere beste aurpegia, atzerapena eta suntsipena (egungo klima krisia lekuko). Besterik ez da, azken finean, “menderakuntza forma aldatzea” baino. Komunismoak beste ideia bat eta beste irizpide batzuk eskatzen ditu, eta ez errentagarritasun monetarioaren etekina. Eta hasteko, lan behartuaren denboraren murrizketa drastikoa eta lana beraren nozioaren aldaketa: ezingo da aisialdian edo “denbora librean” garapen indibidualik izango langilea lanean alienatua eta mutilatua jarraitzen duen bitartean. Ikuspegi komunistak eskatzen du ere gizon eta emakumeen arteko harremanetan aldaketa erradikal bat: generoen arteko harremanaren esperientzia da alteritatearen lehen esperientzia, eta aldaketaren premia egongo da opresio harremanak dirauten bitartean, zeren harreman horien pean edozein izaki desberdin, kulturagatik dela, edo koloreagatik edo orientazio sexualagatik diskriminazio eta dominazio modu desberdinen biktima izango da. Benetako aurrerapena, hitz batez, honetan datza: beharren garapen eta diferentziazioan, horien konbinaketa bereziak norbanako bakoitza izaki bakarra izan, eta bakoitzaren singularitatea espeziearentzat aberasgarria izan dadin

3. Zentzu honetan, Giza-espeziea eta planeta bera, aldi berean mehatxatzen duen, eta bere mugak, neurrigabekeria eta desarrazoi geroz eta handiagoz, baztertzen ez dituen kapitalismoaren krisi soziala, ekonomikoa, ekologiko eta moralak, eguneko agendan jartzen du, Walter Benjaminek bi mundu merren arteko garaian igotzen ari ziren arriskuen aurrean aipatzen zuen  “komunismo  erradikal baten gaurkotasuna” .

4. Kontuan izanda: Bi eskubideen artean, jabeek ondare amankomunak beretzeko dutena, eta existentziaz gabetuek dutenaren artean “indarrak erabakitzen du, esaten du Marxek. Parisko Komunak ilustratzen du legitimitate berri horren agerpena. Esperientzia horrek inspiratu egin ditu krisi iraultzaileetan agertu diren auto organizazio eta autogestio herrikoien formak: langile kontseiluak, sobietak, milizia-komiteak, lerro industrialak, auzo elkarteak, nekazal komunak… politika desprofesionalizatzera, lanaren banaketa soziala aldatzera, Estatua gorputz burokratiko separatua den aldetik desager dadin baldintzak sortzera zuzendutako esperientziak.

5. Garbi gera dadin, Komunismoa, ez dela jabetza forma guztien abolizioa (maltzurkeriaz salatzen den bezala), “gaur egungo jabetza pribatuarena, propietate burgesarena baizik”, besteen esplotazioaren gain oinarritutako “apropiazio moduarena”Manifestuak kontzebitzen duen moduan, komunismoa da “elkartze bat non bakoitzaren garapen librea den guztien garapen librearen kondizioa”. Agertzen da, bada, horrela, hedapen pertsona librearen maxima bezala, ez dena nahasi behar konformismo publizitarioaren menpeko indibidualitaterik gabeko indibidualismo baten mirariekin, eta ezta ere kuarteleko sozialismoaren berdin zalekeria trauskilarekin. Bakoitzaren behar eta gaitasun propioen garapena sustatzen du giza espeziearen garapen unibertsala. Eta alderantziz ere, norberaren garapen askeak inplikatzen du guztien garapen askea, zeren emantzipazioa ez da bakarkako plazer bat.

6. Bukatzeko. Manifestoan azaltzen den bezala, Komunismoa mugimendu baten izena da, etengabe ezarritako ordena gainditzen eta abolitzen duena. Baina bada ere helburu bat, mugimendu hartatik sortua, mugimendu bera norabidetzen duena eta ahalbidetzen diona, printzipiorik gabeko politikak ez bezala, segidarik gabeko ekimen eta egunean eguneko inprobisazioak ez bezala, ahalbidetzen diona zehaztea zerk urruntzen eta zerk hurbiltzen dion helburuetara heltzea.

Guzti horretatik komunista naiz eta Komunismoa aldarrikatzen dut, nahiz eta jakin, egungo egoera ez iraultzailean, komunistok borroka desberdinetan (komunismoaren) kimu berriak landatzera mugatuta gaudela.

Komunismoaren ahalmenak Komunismoaren ahalmenak Komunismoaren ahalmenak Komunismoaren ahalmenak Komunismoaren ahalmenak

Oreretarra. Idazlea eta politikaria. Alternatiba alderdiko kidea.

18 pentsamendu “Komunismoaren ahalmenak (eta ahuleziak)”-ri buruz

  • Komunismoa gaurkotzean.datza gakoa.
    Horretarako, lehenik, komunista.zaharrok egungo komunalismo mugidarekin lotura bilatu behar dugu, eta belaunaldi berriari (Next generación) komunismoaren historia eta esperientzia transmititu.
    Horretarako, komunistok.herri mugimenduekin, euskeraren kultura mugimenduarekin.eta abarrekin elkarlanean ihardun.
    rekin

  • “komunalismoa” esatean ez dakit ongi adierazi dudan. Esan nahi dut KOMUNALAren gaia lantzen Ari diren taldeekin elkarlana

  • Eneritz Erro 2021-09-14 21:51

    Komunismoa ortzimuga desiragarri humanista, arrazionala, zientifikoa eta askatzaile utopikora hurbiltzen duen mugimendu bezala. Jakinik bere izenen egin diren aberrazioak oso txiki geratzen direla Kapitalismoaren izenean egin direnen aurrean. Etika handiagoaren(superior) praxi kolektiboa eta intelijentea. Hori da neretzat , gutxi gora behera komunismoa. Etorkizuneko mundu zibilizazio sozialistaren hurbiltzaile, hauspotzaile eta eraikitzaile filosofiko . Idei bikain bat alegia , egunero , leku giztietan eta era kolektiboan praktikatu daitekeena.

  • jARRAI DEZAGUN kOMUNISMOAREKIN, MEREZI DU ETA.

    Inon izan ote da Komunismoa, anarkorik egon ez den lekuetan?

    Demokraziarik ez dago Komunismoeik ez dagoeneab;
    Komunismorik ez dago demokraziarik ez dagoenean.

    Azken printzipio ha konplitu ote zen Errusian?
    Sovietak desagertuta gero, ez behintzat (Fabriketan agian?)

    Demokraziarik ba ote da Patriarkatuak agintzen duenean?

    Errusian ez zegoen tradizio demokratikorik; orduan ZAR berriak etorri ziren agintera: Lenin eta abar.

    Edo gehiegi ote da gure Gizarte honetan Komunismoa eskatzea (eremu mugatu eta instant nimiñoetan ez bada?

  • bASERRIAN JAIOTAKO HONI EDURU/EREDUAK JAuSI ZITZAIZKION, entzun zuenean ezen Leninek esan zuela “campesinoak burges txikiak” zirela.

    Iraultzaren adua hortxe desbideratu zen behin betikoz (nire ustez)

  • Naberan jauna,

    Ez dut uste cerikussiric dutenic communismoac eta communalismoac.
    Euscarazco communac (batueraz: komuna) ez duen beçalaxe.

    Adeitsuqui

  • Desberdinak dituzu, bai. Lehengusinak baino ez dira.

    Eta ez ote duzue beste zalantzarik KOMUNISMOARI buruz?
    Ez dakit Komunismoa helburu gisa gerta daitekeen, baina Iraultza-bidean bai izan daitekeela ERBIA uste dut.

  • Testua irakurrita badirudi Stalin izan dela komunismoak egin dituen ankerkeri gehienen arduradun eta ez da hala. Aurretik Lenin, Trosky eta enparauek ere giza eskubieei ez zieten kasu zipitzik egin. Zer esanik ez Mao, Pol Pot, Kim guztiak, Megistu eta antzekoen astakeri izugarriak.
    Castrotarrak, neurri txikiagoan bada ere errepresioa eta iritzi eskubiderik ezarekin zapaldu dute herria.
    Galdera bat, non egon da askatasun handiagoa , mendebaldeko europan ala komunismopean bizi izan diren lurraldeetan?
    Nee eritzia garbia da, komunismoa bazttertu egin behar da.

  • Iker, hemen zenbait haur mendebaldeko askatasunaz gozatzen ikusi ditzakezu:
    https://www.comisionadopobrezainfantil.gob.es/es/datos-e-indicadores/pobreza-infantil

    Nolako babokeria komunismoa erasotzeko, betiko legez, mendebaldeko kapitalismoarekin erkatzea, hau ere zakarretara botatzeko modukoa izango ez balitz bezala. Giza eskubideak aitzakia ona izan dira beti atzerrian eskua sartzeko, paper bustia baino ez dira, propaganda hutsa. Oso polita guztiek paper zati hori sinatu izana, baina ez da betetzen eta ez da beteko enpresa handien interesak herritarren ongizate orokorraren gainetik daudelako. Adibide bikaina egungoa, non espainiar Estatu malapartatu honetako enpresa elektrikoek pobrezia energetikora bultzatu nahi dituzten hainbat eta hainbat familia. Orain negua datorrela, sosik ez duenari zigor latza ezarri diote, ezingo baitu berogailua piztu faktura ordaindu ezingo duelako. Hori da guk daukagun askatasuna eta ongizatea, dirua izatekotan erosi daitekeena soilik.
    Nee eritzia garbia da, kapitalismoa bazttertu egin behar da.

  • Bakoitzak aldera dezala nahi duena, nik garbi ikusten dut. Espainiako datuek sutan jartzen zaituzte baina herrielde koministenak ez?
    Bukatzeko giza eskubideak ez dira aitzaki, zerbait beharrezko baizik. Komunistek sarri gizakia ez bait dute gizaki kontsideratu, zenbaki bat besterik ez da izan askotan.

  • Beno Iker, nire iruzkina aski garbia eta ulergarria izan da, ez daukat nik kulparik zuk 12 urteko haur baten irakur ulermena eta gauzak analizatzeko gaitasuna izatea. Hori edo sinple esanda troll bat besterik ez zara. Beti matraka berdinarekin, eeeez komunismoa kapitalismoa baino okerragoa daaaa, negar zotinka eta ez zarete gai biak historiaren oldearen gaitz bat direla ikusteko. Datuak hor dituzu: herrialde komunistak eta kapitalistal berdin berdin gaitzesgarriak eta giza eskubideak zu bezalako inozoak engainatzeko iruzur bat…

  • Josu naberan 2021-09-18 15:04

    Joxe,
    Egungo gizarte Mendebaldeko HONETAN, BA al da EGIAZKO KOMUNISMO IRAUNKOR bat lortzea?
    Zalantzak ditut. Nik uste garratzitsua dela zertara deituko jakiteko.

  • Humanitateak etorkizun on bat euki behar badu epe luzera, etabar , ba komunismo- sozialismo nolabaiteko batean beharko du izan ze mundu kapitalismoaren mendeek erakusten digutena zera da : zapalketa , gerrak , naturaren suntsiketa.Dekadentzia ero sakona. Akatsetatik ikasi eta herrien bizi nahien grinekin txirikordatuaz, amesten eta egiten jarraitu , etsi gabe. Etorkizuna humanitatearena izan dadin.

  • Iker2 Atzo

    Kaixo Eneritz, zapalketa , gerrak , naturaren suntsiketa, dekadentzia ero sakona diozunean ez al duzu uste komunismo- sozialismoak hau eragin duenik? Akatsetatik ikasi diozu, nik berdin diot.

  • Eneritz Atzo

    Kaixo . Jatorrizko zapalketa-esterminioa Kapitalismo- inperialismoaren bortizkeri domnazioarena da.Hasi zaitez milioika pretsona esterminatuen batuketa egiten Gaztelako monarkiak Amerika deskubritu zuenetik eta Kasu orain bizirik dirauten jazarpen inperialista eta beraien deribaden militarretara(Estatu Ismamikoa etabar) eta balantzaren bete aldean komunismoaren izenean egin direnak.

    Komunismoa- sozialismoa munduaren etorkizun humanista baten esperantza da.

  • Lakubegi Atzo

    Zer da inperialismoa? Estatu edo botere-egitura batek bere menderakuntza, kontrola eta ustiaketa berezko domeinuen mugetatik harago gauzatzen duenean gertatzen den praktika.
    Indar-metaketak ahalbideratzen du inperialismoa, eta indar-metaketarik ez da posible Estatu edo tankerako botere-egitura indartsurik gabe.

    Hain zuzen ere, Marxismo-Leninismoak Estatuaren konkista du xede, Estatu totalitarismoa baita bere tresna klase sozialak baliogabetzeko. Leninek dio Estatuak bere zentzu propioa galduko duela eta izateari utziko diola Estatuaren indarrak klaseak baliogabetzen dituenean. Paradoxikoa ezta?

    Zer da ordea historikoki gertatu dena? Klaseak baliogabetu ordez kasta berriak (alderdiko funtzionarioak, burokratak, militarrak, buruzagi politikoak) eratu direla, batetik, eta nazio oso baten gaitasunak Estatua kontrolatzen duten gutxi horien eskuetan zentralizatu dela, bestetik (muturreko indar metatzea).

    Ideologia totalitarioek ahalbideraturiko baldintza materialek inperialismorik klasikoena ahalbideratu dezakete, batez ere tradizio inperial bat izan duten pisuzko herrietan, eta hortxe genuen Sobietar Batasuna adibide Europa eta Asia erdia agerki bereganatzen (Afganistan kasu), eta beste erdian ezkutuki eragiten (baita Afrikan eta Hego Amerikan ere).

    Hortxe dugu ere Txina maoista Tibet okupatzen nahiz etnikoki kolonizatzen inolako disimulorik gabe. Hortxe ikus dezakegu Txinaren inperialismoa Taiwaneko gatazkan ere, hego-ekialde asiarrean eragin nahiean, Indiarekiko norgehiagokan, Afrika zein Hego Amerikaren kolonizazio ekonomikoan, bai eta mundu mailako hegemonia komertzial eta finantzieroaren borrokan.

    Honekin zer esan nahi da? Inperialismoaren eta kapitalismoaren arteko harremana ez dela esentziala, koiunturala baizik. Inperialismoa komunismoaren eta sozialismoaren izenean gauzatua izan da maila berean. Inperialismoa urdinez, gorriz, zuriz edota beltzez jantzi daiteke. Espainia bera erregimen komunista bilakatuko balitz, maila berean edo handiagoan izango litzateke inperialista. Espainia esentzian destino unibertsal katolikoaren gidari bazen (luz de Trento, espada de Roma, martillo de herejes…), berdin-berdin jokatuko luke erlijioz aldatuta ere.

    Inperialismoa halabeharrezko fenomeno bat da gizadiaren baitan, baldintza materialek berau ahalbideratzen duten puntutik aurrera. Inperialismorik gabeko mundu-mailako komunismo humanista happy-flower hori soilik gauzatu daiteke 3 agertokitan:
    – Baldintza materialek inperialismorik ahalbideratu ezin dezaketenean (gizadia harri arora itzultzean)
    – Gizadiak bere gizatasuna galtzen duenean transhumanismoaren bitartez, hots, IAk gidaturiko gogamen neural kolektibo batera kontektaturiko panpin bat bilakatzen denean.
    – Ikasle giroko burbuilatik atera ez diren gaztetxoen fantasia eta ametsetan.

    PD: orain gutxi aurkitu dute Ukranian Stalinen garaiko beste hobi komun bat 8.000 gorpurekin (erraz esaten da). Munduaren etorkizun humanista baten esperantzaren adierazle polita, bai jauna!

  • Eneritz Atzo

    Hapy Flower postmodernist prokapitalists isnt komunist, Lakubegi . Exkaxa zure azterketa eta usaimena.
    Euskal herria izan dezan bere askatasun nazionala(eta errepublika) etorkizuneko arnas luzeko mundu etorkizun oparo komunista- humanistan. Herriek egiten dute historia:Salvador Allende

  • Lakubegi Atzo

    Lasai Eneritz. Haunditzen zarenean ulertuko dituzu haundien gogoetak

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude